بی کربنات سدیم

با خواص فزیکی و واکنش پذیری بی کربنات سدیم در طیف گسترده ای از صنایع بکار برده میشود که به مهمترین کاربرد های بی کربنات سدیم اشاره میکنیم.

بی کربنات سدیم در مواد غذایی
از اصلی ترین کاربردهای بی کربنات سدیم در مواد غذایی است مخصوصا در تولید بیکینگ پودر کاربرد دارد. ۳۰٪ ترکیبات بیکینگ پودر خوراکی از بی کربنات سودا و مواد اسیدی مختلف تشکیل شده و با افزودن آب، بدون نیاز به اسیدهای اضافی در محیط پخت، فعال می گردد و در پخت و پز بسیاری از مواد غذایی مانند نان، کیک و… استفاده می شود.

انواع بیکینگ پودر حاوی سدیم بی کربنات همراه با فسفات اسید کلسیم، فسفات آلومینیوم سدیم یا کرم تارتار است و به دلیل وجود خاصیت قلیایی از تغییر طعم و انجام واکنش های ناخواسته حین پخت جلوگیری می کند.

ضدعفونی کنندگی

بی کربنات سدیم دارای خاصیت ضدعفونی کنندگی ضعیفی نیز است که از این ویژگی منحصرا جهت جلوگیری از کیک زدن و قارچ زدن مواد غذایی، کتاب های انبار شده، میوه جات و انواع کنسرو بهره میبرند در واقع بی کربنات سدیم از رشد میکرواروگانسیم ها جلوگیری می کند و از طرفی اثرات نامطلوب سمی آن هیلی ناچیزی دارد.

بی کربنات سدیم در صنعت داروسازی

بی کربنات سودا معمولا در فرمولاسیون دارویی جهت منبع دی اکسید کربن در قرص ها و گرانول های جوشان بکار گرفته میشود و نیز بطور گسترده ای برای تولید یا حفظ پی اچ pH قلیایی در فرآیندهای آماده سازی کاربرد دارد. در قرص ها و گرانول های جوشان، بی کربنات سدیم معمولاً با اسید سیتریک و یا تارتاریک فرموله می شود. ترکیب اسید سیتریک و تارتاریک اغلب در فرمولاسیون ها ترجیح داده می شود چراکه سمی نیستند و استفاده اسید سیتریک به تنهایی یک مخلوط چسبنده ایجاد می کند که دانه بندی آن دشوار است، و استفاده از اسید تارتاریک به تنهایی گرانول ها سفتی خود را از دست می دهند بنابراین بصورت ترکیبی قابلیت خاصی جهت واکنشگرایی استفاده میشود.

گرید دارویی

گرید دارویی سدیم بی کربنات بنام medikarb است که جهت ترکیب دارویی فعال در فرمولاسیون دارویی به منظور تنظیم pH استفاده می گردد. و عامل بافر کننده در ضد اسید ها، محلول های دیالیز و قرص های جوشان است.

بی کربنات سدیم در گریدهای مختلف کاربردهای متفاوتی دارد البته گرید مورد استفاده در صنایع دارویی باید خلوص بالایی از بی کربنات سدیم داشته باشد و هر چه خلوص بی کربنات سدیم در گرید دارویی بیشتر باشد، نهایتا داروی تولید شده، با کیفیت تر و اثرگذار تر خواهد بود.

گرید دارویی بی کربنات سدیم بشکل پودر در دو غلظت 7.5% و 8.4% موجود است که با توجه به سنین مختلف مصرف داروها در محاسبه دوز متفاوت است. داروهایی که در ترکیبات آنها بی کربنات سدیم استفاده شده اثرات مطلوبی مثل کاهش خطر خونریزی درون جمجمه ای و نارسایی دارد. البته از عوارض جانبی می توان به تحریک پذیری، سردرد، ضعف و پرش عضلانی اشاره کرد.

کاربرد جوش شیرین در صنایع حفاظت محیط زیست
در کاهش آلودگی هوا با توجه به حذف گازهای آلاینده مانند SO₂ از خروجی دودکش‌ها.
 همچنین تمیز کردن نشت مواد شیمیایی برای پاکسازی نشت اسیدها در محیط‌های صنعتی و کنترل خطرات زیست‌محیطی استفاده می‌شود.